İran Ekonomisi Çöküşte: Savaşın Yıkıcı Etkileri
İran, ABD ve İsrail ile artan gerilimlerin ardından büyük bir ekonomik krizle karşı karşıya. Savaş öncesinde zaten yaptırımların etkisi altında olan Tahran yönetimi, günümüzde enerji tesislerinin hedef alınması ve ticaret yollarının engellenmesi nedeniyle “ekonomik felç” durumu yaşıyor. Bölgedeki enerji akışının kesilmesi, küresel piyasalarda da etkisini gösterirken, İran halkı için durum çok daha kötü.
GIDA ENFLASYONU YÜZDE 105: TEMEL GIDA MADDELERİ LÜKS HALİNE GELDİ
İran’da halkın alım gücü adeta eridi. 2025 yılında yüzde 50’yi aşan genel enflasyon, 2026 Şubat itibarıyla gıda fiyatlarında kontrolden çıktı. Gıda enflasyonu, yüzde 105 seviyesine ulaştı. Temel gıda maddeleri arasında yer alan ekmek ve tahıllar, yüzde 140 oranında artış gösterirken, yağ ve katı yağların fiyatlarında ise yüzde 219’luk bir artış kaydedildi. İran riyali, dolar karşısında 1,32 milyon seviyelerine gerileyerek adeta kağıt parçasına döndü. Nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla 10 milyon riyallik büyük banknotlar piyasaya sürüldü.
IMF, İRAN EKONOMİSİNİ YÜZDE 6,1 DARALACAK
Uluslararası Para Fonu (IMF), 2026 yılı için İran ekonomisinde yüzde 6,1 oranında bir daralma öngörüyor. Kurum ayrıca, enflasyon oranının yıl boyunca yüzde 68,9 düzeyinde gerçekleşeceğini tahmin ediyor. Ancak ülkedeki internet kesintileri ve veri paylaşımındaki kısıtlamalar nedeniyle halkın yaşadığı gerçek durumun, bu rakamların çok daha ötesinde olduğu düşünülüyor.
HÜRÜMÜZ BOĞAZI’NDAKİ KRİZ TİCARETİ VURDU
Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması ve ABD’nin deniz ablukası, İran’ın dış ticaretine büyük bir darbe indirdi. Yıllık ticaretinin yüzde 90’ından fazlasını bu boğaz üzerinden gerçekleştiren Tahran, ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 70’ini kaybetti. Ayrıca ABD’nin, İran ile iş yapan Çinli bankalara yönelik yaptırım tehditleri, ülkenin finansal izolasyonunu daha da derinleştiriyor.
ALTYAPIYA BÜYÜK HASAR: 270 MİLYAR DOLARLIK ZARAR
Uzmanlar, enerji tesisleri ve rafinerilere yönelik saldırıların İran’da 200 ila 270 milyar dolar arasında fiziksel hasar bıraktığını öngörüyor. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’a sunulan raporlarda, ekonominin yeniden inşasının 10 yıldan fazla sürebileceği uyarısı yapıldı. Olası bir barış durumunda bile, bütçe açığı ve zayıf para birimi gibi yapısal sorunların on yıllarca devam etmesi bekleniyor. Ayrıca, ticari ortakların alternatif yollar aramaya başlaması, İran’ın bölgedeki ekonomik gücünü kalıcı bir şekilde zayıflatıyor.
